7201 en 7218 waren in India. Een reisverhaal.

Enige tijd geleden kwam een heleboel interessante informatie op het verzoek om advies over het vervoer van filmnegatief met het vliegtuig. Hier is dat artikel te lezen.

Verschillende cameramensen deelden hun ervaringen over het vervoer van filmmateriaal. De vraag was of het mogelijk was nog om filmmateriaal mee te nemen in het vliegtuig. Inmiddels ben ik terug en een ervaring rijker. Hier is de korte versie:

foto: Bart van Broekhoven © 2007

Heathrow - het vliegveld van Londen - is nog steeds de lastigste plek voor filmers met materiaal op zak. Alle reizigers weten dat. Op de heen weg levert daar het gesprek met de beveiligings supervisor al een behoorlijk probleem op. En op de terug weg word ik bijna gearresteerd - door mijn weigering het materiaal door de X-ray machines te voeren. Het kost me een extra dag. De volgende dag probeer ik het nogmaals - en dan is de lucht volledig geklaard. Zonder problemen laten ze me erdoor. Dan is Heathrow ineens het makkelijkste vliegveld van de wereld!

Hier is de lange versie van het verhaal:

Zicht op de uitgestrekte shoppingplaza's. Heldere, hagelwitte verlichting vanuit de plafonds en vanuit de winkels reflecteert op de glanzende vloer, muren, boodschappen tassen en vensters. Geroezemoes - het samengebalde geluid van de mensenmenigte, waar een deken van consumptie 'feel good' muziek over heen ligt:

On a dark desert highway, cool wind in my hair
Warm smell of colitas, rising up through the air
Up ahead in the distance, I saw a shimmering light
My head grew heavy and my sight grew dim
I had to stop for the night

Het eerste dat opvalt is de beveiliger achter de monitor. De meeste van zijn collega's - op andere plekken - zien eruit alsof ze overprikkeld zijn door een overweldigende stroom van bagage, die ze frame voor frame moeten analyseren op zoek naar Bommen en Granaten. Met zijn benen over elkaar een beetje scheef op zijn stoel. Dit is de pose van een professional die in control is. Die zijn vak verstaat, er goed in is - dat met plezier doet en ermee functioneert in de maatschappij. Even later komt hij even bij ons staan en praat hij tegen me - op misschien wel 's werelds best beveiligde vliegveld - over 'Control' de film van Anton Corbijn. We zijn in Londen en het is begin oktober. Die film is dan net uit. En hij begint gelukzalig te glunderen als hij het over de prachtige zwart-wit fotografie van de film van de Nederlandse fotograaf heeft. 'Film cannot compete with video' zegt hij. 'The contrast, the image quality - magnificat and vibrant.' Het is twaalf uur in de middag en mijn vlucht naar Amsterdam vertrekt over 20 minuten. Die avond ervoor werd ik op dezelfde plek - het is dan 20.00 uur - bijna gearresteerd omdat ik weigerde mee te werken aan het doorvoeren van mijn Vision 2 filmmateriaal - 20 rollen belicht 16mm filmnegatief - door de x-ray machines. Het hoofd van het transit security team loopt er 'bitchie' rond. De sfeer binnen haar team - een half uur voordat hun dienst erop zit als de terminal gaat sluiten - is even benauwd als de kleine ruimte waarin alle overstap passagiers voor hun aansluitende vluchten nogmaals van top tot teen worden gecontroleerd op God weet wat. Schoenen uit (na een reis van 21 uur zonder slaap), jas uit, tassen door de handbagage machine. Dit was op de terug weg na drie weken in het hoge Noorden van India.

Framegrabs van DVCAM master 1 light scan van 7218 negatief (alle framegrabs onbewerkt).

We filmden met mensen in de rond het klooster gelegen huizen en op de akkers. Het landschap. Om materiaal te verzamelen voor een film die het verhaal moet gaan vertellen over deze duizenden jaren oude geneeskunst. De film is gefinancierd door de ASN bank en de NCDO. Omdat er een beeld gegeven wordt van wat met kleinschalige ontwikkelingshulp teweeg kan worden gebracht. De kliniek is opgezet met geld dat is binnengehaald door de stichting van een echtpaar uit IJmuiden. Zij - dit echtpaar - zijn een voorbeeld van vele vergelijkbare kleinschalige particuliere initiatieven. Er zijn veel mensen die na negatieve publiciteit over de besteding van ontwikkelingsgeld (door grote organisaties) zelf fondsen zijn gaan werven om daarmee persoonlijk 'mensen te helpen'. Het echtpaar - Ton en Mariella Klooster - ontmoette de dokter - dokter Rigzin - ooit tijdens een vakantie trektocht in de bergen. Nu bijna tien jaar geleden. Inmiddels hebben zij vanuit Nederland het geld bij elkaar gekregen om twee Ambulance jeeps, een volledige kliniek en medische kampen - bijvoorbeeld voor Nomaden in de hooggebergten van Nubra in Ladakh, te financieren.

De film - gedraaid als documentaire - geeft een beeld van het werk van de dokter - de 'Danser' - binnen zijn Boedistische gemeenschap. En de relatie met het Nederlandse echtpaar - de 'Zanger' uit de titel.

Op de terugweg ook weer probleemloos. Tot de overstap op Heathrow. Zondagavond. Te weinig slaap gehad en misschien net een tikkeltje te gehaast. Wat tot dan toe perfect had gewerkt ging hier niet . Ze wilden me er niet doorlaten. De security supervisor geloofde niet dat ik met dit materiaal zo op de heen weg via Londen was gekomen. En dat het in Amsterdam wel was gelukt verbaasde haar dan weer niet en geloofde ze wel maar - zo zei ze - het had haar vertrouwen in de veiligheids maatregelen die de Holanders nemen wel aangetast. Ze zei het op een toon die me de koude rillingen bezorgde: alsof alle Hollanders sowieso al verdorven zijn en dat het logisch is dat daar dit soort onverantwoorde dingen gebeuren. Ze was heel beslist:

'Maar die particle analyser dan?' - zei ik met een hoog stemmetje, half in het Engels, half in het Gronings. Haar blik: je hoeft mij niet uit te leggen wat een particle analyser is. En toen:

'Dat toont alleen maar of er explosieven of drugs in zitten - zei ze, niet of er misschien messen in de doosjes zitten.'

'Daar, ik heb een wisselzak.'

'Een wat?'

Ik legde haar het concept van de wisselzak uit.

'Oh, prima doe het er dan maar in,' zei ze.

Ik legde een blikje erin en toen zei ze:

'... laat maar zien.' Ik zei:

'...je kan het niet zien, je mag het voelen - dit materiaal kan immers niet blootgesteld worden aan licht.' Ze zei:

'...no way, ik wil zien wat er in dat blikje zit. Ik zei:

'... maar dat is nu juist,...' Toen zei ik: '... ik wil de superviser spreken.' Ze zei:

'... ik ben de supervisor.'

'Dan wil ik je baas spreken.' Ze zei:

'...die heeft dezelfde mening als ik. En als je nog langer door zeurt dan laat ik je arresteren. Want waarom wil je niet meewerken aan mijn veiligheidsmaatregelen? Ik heb hier BBC ploegen elke week - en die laten hun camera's zondermeer door de apparaten gaan, denk jij dat je beter bent dan deze mensen? Ik begin te denken dat je iets te verbergen hebt.'

'Ja, die BBC-ers die gebruiken waarschijnlijk geen filmapparatuur.'

'Ja dat doen ze wel.'

'Ok,...', zei ik - 'haal de politie er maar bij - ik heb namelijk niets te verbergen.' Ze zegt nog dat de machines filmsafe zijn - Kodak heeft ze getest. Ik zei:

'... ik begrijp het allemaal. Maar het spijt me, ik ben het niet met u eens.' Zij:

Voor snelle bounce veel een opvouwbaar gouden-reflectiescherm gebruikt. Geeft Ektachrome-achtige gloed aan het materiaal. Op den duur kreeg ik wel een beetje genoeg van die gouden gloed - het gaat onnatuurlijk aanvoelen, als een effect. Ik heb het een beetje 'overused' denk ik. Hier komt de bounce van links, is te nadrukkelijk - te veel - ten opzichte van het available light door het venster. Het 'overruled' de natuurlijke sfeer. De invalshoek is te scherp, van over haar schouder en te laag (framegrab).

Dokter Rigzin op bezoek bij zijn vader. 7218 met Zeiss Superspeed T1.4. Kaarslicht ingevuld met ter plekke gebouwd paneeltje met 5 mushroom bulbs van 50W elk op een dimmer. Het paneeltje draaide op draagbaar 4-takt agregaat van Honda. Had achteraf ook wel iets gedimder mogen zijn - die 7218 stock is echt enorm gevoelig, het lijkt wel gewoon dag - maar het was nacht, pikkedonker. Mijn paneel 'overruled' de natuurlijke candlelight atmosfeer. We'll fix it in grading! (framegrabs)

De dikke , trage stroom reizigers was uitgedund. De laatste passagier graaide zijn bezittingen bijeen aan de veilige kant van de x-ray machine - en ging naar zijn aansluitende vlucht. Ik stond op en zei tegen de Supervisor - een meter of 10 verderop achter een controlepaneeltje - :

'... waar blijft de politie nu, ik dacht dat je die zou bellen?' Ze zei:

'...als de politie komt dan vragen ze eerst aan mij wat er aan de hand is en dan komen ze pas bij jou.'

Het is een spelletje allemaal. En dan zijn echt mijn kansen op een aansluitende vlucht die avond verdampt - in de benauwde atmosfeer van die transitruimte.

Ik was moe, pakte mijn spullen en dacht: '... ik ga wel met de trein of de boot dat laatste stukje naar Holland.'

Ik liep met mijn handbagage (20 rollen film en de body van de Aaton en de lenzen in een fototas) door de aankomsthal. Ik pinde Engels geld voerde nog wat telefoongesprekken en kocht wat drinken: een flesje water en een broodje (Jezus, wat is alles hier Godvergeten duur - dat denkt iedereen die uit India komt, waar je weken leeft op een niet slinkende stapel bankbiljetten in je broekzak). 'Is er een aansluiting met de boot of de trein?', vroeg ik aan de vliegveld informatiebalie. Weer die: 'wat is dat nou voor vreemd verzoek' blik die ik in de transit x-ray ruimte wel 1000 keer gezien had die avond. 'Dit is een vliegveld meneer, ik heb geen idee welke boot of trein dat zou kunnen zijn - ik heb wel een nummer van een reisbureau.' Het was inmiddels een uur of tien Ik was bijna een etmaal wakker. Had een vlucht vanuit Delhi - die met 7 uur vertraging vertrok - met een snotterende kucher in de stoel naast me - nauwelijks eten en Ocean 12 (of was het 13?) op de monitor in de hoofdsteun voor me.

Klooster Sumur. Vlnr: rond zonsopgang, rond 11.00 uur, middag. 7218 met Cooke 10.4 - 52. Links en midden ongecorrigeerd. Rechts met ND 9 en 85 filter.

Een uur later zat ik als enige passagier in een oversized Hotelshutlebus op weg naar het centrum van Londen. Over de M4 die waanzinnig druk was die avond. Ik realiseerde me waarmee al die BMW's enzo gefinancierd worden. En waarom je die in India niet ziet. De chauffeur - een Vutter - klaagde tegen me over zijn bazin, die mij net een kaartje had verkocht voor deze busreis: 'dat wijf achter de balie op het vliegveld.' Ik zei dat ze tegen mij wel aardig was.

'Ja jij wel,' zei hij - '... jij bent een klant. Ik ben een bastard.'

'Shit' - dacht ik - '...mijn bagage!' Die was in Delhi doorgelabeld naar Amsterdam. Wat zou daar mee gebeuren? Blijft die achter in Londen? Of gaat die door naar Amsterdam? De chauffeur van het busje - eind vijftig - verteld over zijn carriere bij British Airways waar hij in de IT werkte - op het vliegveld. En hoe hij tijdens zijn werk soms plotseling geweigerd werd in security areas. Het werd steeds gekker zei hij - '... en ik kwam daar alleen maar om mij werk te doen.' Ik vroeg hem om advies:

'... wat denk jij dat ze met mijn bagage doen?'

'Waarschijnlijk is die nog op Heathrow. Die gaat niet mee als jij niet in dat toestel zit.' Zei hij. Ja, dat geloofde ik wel.

'Wat adviseer je me te doen?'

'Bel je maatschappij - vloog je met British Fucking Airways?'

'Nee met Air Fucking India.'

De volgende ochtend met de metro naar Heathrow. Blijk ik me te moeten aanmelden aan de KLM desk. Die moeten weten over de bagage. Mijn bedoeling is de bagage te traceren, deze mee te nemen en dan te onderzoeken of, waar en hoe een aansluiting is te vinden per trein of boot naar Nederland. Of naar Technicolor om het materiaal hier te laten ontwikkelen. Deze neo-terroristische tijden zijn wel meer RED en DVCPROHD dan film-vriendelijk.

De dame van de KLM is zeer vriendelijk. Ik ben onmiddellijk aan de beurt. Soms zit alles mee - echt het hangt in de lucht, voor- en tegen-spoed. Ik leg haar uit. Mijn vlucht van gister. Mijn bagage. 'OK,' zegt ze - ze belt, nog geen 20 seconden en ze lacht: '... nou dat is alvast rond: alle bagage is gevonden!' Ongelofelijk, een telefoontje. Dan vraagt ze om mijn ticket. Zonder dat ik erom heb gevraagd zegt ze:

'... die kan ik omboeken naar de eerste volgende vlucht.' Ze kijkt op een monitor - over 1 uur en 10 minuten vertrekt die. 'Wil je dat dan?'

'Ja dat is prima.'

'OK.' Ze begint te typen. Ze vertelt dat ze vandaag alleen maar ontevreden klanten heeft gehad. Er zijn veel vertragingen. Ze zegt dat ze blij is dat ze in ieder geval weer iemand blij kan maken. Ze stuurt een grondstewardess met me mee - nadat ik heb uitgelegd over mijn handbagage (rollen film). De dame loopt met me naar de x-ray security balie van de incheck gate. Een opgewekte vrouw met een Poolse naam op haar button stelt zich voor als de securty supervisor. Ze zegt dat het geen enkel probleem is:

'Wat we doen is wat we altijd doen in deze situatie - u hebt een wisselzak bij u? OK, prima - we checken gewoon alle rollen en dan is het prima. Vraagt u zo maar - als u door de passcontrole bent en bij de machines naar mij, dan gaan we dat in orde maken - geen probleem.'

Ze lacht. Ik lach. Ik buig nog een keer voorover om naar de naam op haar button te kijken en prent haar naam in mijn hoofd. En ga dan door de passcontrole. Kom bij de x-raymachines bij de hoofdingang van Londen Heathrow aan. Een volledig relaxed team is hier aan het werk. Wat een verschil met gisteren avond. Een relaxte medewerker zit scheef op zijn stoel, met zijn benen over elkaar op het scherm te kijken naar alle bagage die voorbij komt. Er is ook niemand die zijn schoenen hoeft uit te doen. Als ik bij de machine kom zeg ik tegen de mevrouw van de beveiliging die ervoor staat:

'...ik heb filmmateriaal en ben helaas de naam van uw supervisor vergeten - maar ik heb haar net gesproken en ze heeft een Pools klinkende neem - Waskowski of zoiets.' De man achter de monitor luistert mee en hij noemt haar naam. Een minuut later staat ze daar - als in dat wat kitscherige Eagles nummer:

There she stood in the doorway;
I heard the mission bell
And I was thinking to myself,
this could be heaven or this could be hell
Then she lit up a candle and she showed me the way
There were voices down the corridor,
I thought I heard them say...

Twee medewerkers van de Poolse dame moeten me helpen. Wisselzak op tafel. We praten wat over reizen. Een van de dames heeft haar handen in de wisselzak - de ander geeft haar het particle watten staafje. Ik haal de tape van de rollen, doe die in de zak, rits de zak dicht. Zij doet het deksel eraf onderzoekt de rol met het watje. Ze doet dan het deksel er weer op. Zegt dat ze klaar is. Ik rits de zak open. Ze geeft het wattenstokje aan haar college die ermee naar het apparaat loopt. Ik tape het blik weer dicht. We praten wat ondertussen. Ook de monitor wizzard komt erbij staan. En begint over Anton Corbijn's 'Control'. Andere collega's komen langs en blijven even staan om grapjes te maken met de meisjes. En ondertussen wordt om ons heen een enorme stroom reizigers gescreend op verboden stoffen en attributen. Ongelofelijk dat dit hetzelfde vliegveld is als dat van gisterenavond. Maar zo gaat dat. Londen Heathrow is het best beveiligde vliegveld van Europa denk ik. Na deze security check worden alle reizigers met rust gelaten. Ook bij het ingaan van het vliegtuig geen machines meer. Ook alle taxfree inkopen mogen zondermeer mee het vliegtuig in. De beveiliging van dit vliegveld is zo zelfverzekerd dat alle commerci?�le activiteiten zijn veilig gesteld. Hier kan iedereen met een gerust hart boodschappen doen, geld uitgeven. Dankzij die aardige Poolse mevrouw en haar team.

Last thing I remember, I was
Running for the door
I had to find the passage back
To the place I was before
relax, said the night man,
We are programmed to receive.
You can checkout any time you like,

De Moeder van dokter Rigzin. Kodak Vision 2 7201 met Cooke, ND 9, T5.6 (framegrab)

You are the singer, I am the dancer
Geproduceerd door Pacha Cinema
Camera en licht: Bart van Broekhoven
Materiaal: Kodak Vision 2 (7201 en 7218)
Laboratorium: Cineco
Camera en lenzen: Het Raam (Aaton XTR+ met Cooke 10.4 - 52mm, Zeiss Superspeeds)