Alle camera's werden van buiten af aan de auto bevestigd (op de afbeeldingen is te zien hoe alle camera's aan 1 kant van de dramatische as zijn opgesteld). Een aantal observeren Johanna ter Steege, enkele glijden over de weg, bekijken het landschap. De opnamen begonnen vroeg en de zon neemt snel in helderheid toe. Een belangrijke beslissing die Richard moest nemen op de opname dag is: welk diafragma? De beperkte contrastomvang van de camera's in een omgeving, waar met het klimmen van de zon, het contrastverschil tussen binnen en buiten snel toeneemt, voor een opname van 1 1/2 uur waarbij het tussentijds niet mogelijk is het diafragma aan te passen.

Director of photography Richard van Oosterhout vertelt dat hij bij de eerste poging alle camera's afstelt op het licht van het moment van begin. De auto wordt gestart en de opnamen beginnen. Na ruim een half uur gaat er iets mis met de mobiele telefoon van Johanna waardoor de take wordt afgebroken. Als Richard van Oosterhout het materiaal terug kijkt, ziet hij dat na een half uur het materiaal volledig is uitgebrand. De helderheid van de zon heeft een intimiderende invloed op de digitale camera's.

Op de definitieve opnamedag kiest hij ervoor om van meet af aan alle camera's 4 stops onder te belichten, om zo speel-ruimte te creërenen en de toename in helderheid op te kunnen vangen.

 

De viewing in het Filmmuseum

Bij de presentatie van maandag (georganiseerd door de DDG) werd vanaf DVD geprojecteerd, rechtstreeks uit de montagecomputer. Het beeld "is op slot", maar geluid en kleur zijn nog niet nabewerkt. Ook zal de film worden uitgeschoten naar 35 mm. Er zijn al wel testjes gedaan, en die zien er volgens Richard van Oosterhout erg mooi uit. Hij vertelde dat de videotextuur van het materiaal prachtig zichtbaar is.

De versie die wij kregen te zien was mede door de imperfecte grading erg spannend om te bekijken. De 'flow' waarin je als kijker terecht komt is adembenemend. Het silhouet waarin Johanna ter Steege verschillende malen te zien was, maakt dat je - geleidt door de hypnotiserende voortgaande cadans van Johanna's gesprek in de rijdende auto - zelf voortudurend zoekt naar ogen, uiterlijke tekenen van haar emotionele trip.

Alles vloeide samen in deze film. Johanna ter Steege en haar monoloog, het geluid, de beeldvoering, montage, het landschap, het spel tussen licht en donker, de organisatie rond de opnamen, de overtuiging waarmee regisseur Naud Heerkens zijn conceptuele uitgangspunten heeft weten over te brengen gedurende een 6 maanden lange voorbereidingstijd, die - ga er maar aanstaan - samenkomen in de opname van 1 take van 70 minuten. In het nagesprek met de regisseur en DoP werd duidelijk dat niks aan het toeval is overgelaten. En dat heeft geresulteerd in een film die een emotionele, spannende ervaring te bieden heeft. 

 

De moed en de behoefte van de makers om op een andere dan de gangbare manier een film te maken, zagen de bezoekers terug in de viewing. Er werd een work in progress gepresenteerd. En dat vereist van de kijker een oplettende blik, om niet direct zuchtend af te knappen op de heel andere - soms veel donkerdere - beelden bijvoorbeeld dan waar we aan gewend zijn. Maar erdoorheen te kijken. En erop te vertrouwen dat de concequente aansturing van het project tot nog toe,  zijn definitieve vorm zal vinden in de grading.

 

 

In augustus, toen een eerste versie van de film net klaar was, stelde ik Richard een aantal vragen over deze film:

Hoe en met welk idee kwam debuterend regisseur Noud Heerkens bij jou terecht?

Ik denk via Nanouk Leopold en ook Clara van Gool. 2 Mensen waar ik mee gewerkt heb en die kennissen zijn van hem.

Waar zat voor jouw de connectie om met hem, zijn verhaal en actrice aan het werk te gaan?

Verschillende redenen om mee te doen: vanwege Johanna. ik vind haar een boeiende actrice. Vanwege het 1e uitgangspunt, de vorm. Het project is een film, een videoinstallatie en een muziek/soundscape-uitgave. Dus hoe ga je een idee omzetten in vorm en inhoud en dat voor 3 disciplines? Vanwege het 2e uitgangspunt: deconstructie. Deconstructie van tijd en beeld. Noud's werk is sterk beinvloed door archtectuur. En hij wilde het deconstructivisme trachten toe te passen op een film. Ik zag meteen raakvlakken - architectuur is mijn grootste hobby. En eindelijk kan ik mijn eerste professie - beeldende kunst- laten samenvloeien met film. Marcel Duchamps werk en ideeën waren mijn eerste referenties toen ik Noud voor het eerst sprak.

Eerlijk gezegd vind ik het jammer dat de traditionele Nederlandse filmwereld zich zo afzijdig houdt.  Zelfs als je Antonioni roept ben je al meteen een "kunstenaar". "Doe maar gewoon".  Dat vind ik erg jammer. Affijn, we wilden een film maken en geen kunstwerk. dat is dus boeiend. Hoe vertaal je zulke ideeen naar een filmische werkelijkheid?

Heb je de film inmiddels gezien en hoe is die geworden?

De film is klaar qua montage. Het postproduktieproces moet nog opstarten. Dat wordt allemaal nog erg spannend. Het viel niet mee, het valt nooit mee, in de montage. Maar uiteindelijk vind ik de film heel erg sterk geworden. Door de prestatie van Johanna, door het bewaren van het uitgangspunt  en doordat het een echte film is geworden.

Is de film zoals die gemonteerd is werkelijk een 'one-taker' geworden?

Ja. Al het materiaal dat is gebruikt komt van een en dezelfde take. Soms zijn hier en daar shots op een ander moment gezet, dat zijn landschapsshots.

Je behoort tot de mensen die de voorkeur geven aan de analoge manier van werken, je bent niet heel enthousiast over digitale formaten. Wat is de reden geweest deze keer toch op video op te nemen?

Dit had nooit op film gedraaid kunnen worden. Een take duurt 80 minuten.

Welke camera's heb je getest en welke ben je uiteindelijk gaan gebruiken en waarom?

We hebben best veel testen gedaan. De keuze van de camera's is gemaakt samen met  Philippe van Cam-a-Lot. Ook gestuurd door de praktische vraag: hoeveel kun je krijgen van hetzelfde type? We hebben gekozen voor DVcam. De technische redenen zijn natuurlijk dooslaggevend geweest, maar ik kan het me niet meer erg goed herinneren. DVcam ipv HD(cam) omdat de laatste langer doet over beeldopslag en een rijdende auto gaat te snel, zoiets was het.

Qua licht, lensgebruik en standpunten hoe heb je de film benaderd, wat heb je gedaan om er jouw touch aan te geven?

Geen licht. Want daar was geen plaats voor. De keuze van het diafragma was wel cruciaal. We draaiden in de Ardennen en konden 2 takes per dag doen - we hadden 2 dagen - dat betekende dat er in 1 1/2 uur in de heuvels erg veel kontrastverschil was en ook lichtintensiteit . Aan het einde vd take was er veel meer/minder licht dan aan het begin. En video kan niet veel hebben in de hoge lichten. Ik denk dat het goed is gegaan. Alleen de stand van de zon in de gebruikte take is wel heftig. Maar dat vind ik wel iets hebben. Je zou het nooit zo willen en toch lever je je over aan de situatie. Als je wil beschouw ik dat, in dit geval zeker, als "mijn touch". Verder heb ik de standpunten gemaakt. dat is wel een stempel.

Hoe heb je de behoorlijk ingenieuze, technische benadering weten te beheersen zodat regisseur en acteurs de ruimte hadden om hun werk te doen?

Voor Johanna was het heel zwaar: een auto rijden met 25 camera's gemonteerd aan de buitenkant en dan ook nog 80 minuten spelen zonder onderbreking en aanwijzingen. We reden met enkele auto's 500 mtr achter haar en op enkele plaatsen van het traject stonden verkeersregelaars. Het was namelijk zo dat het traject helemaal was uitgezet omdat ze enkele keren uitstapt en omdat de tekst verband houdt met plekken op de route, ook een timingskwestie dus. In dit geval is de techniek wel een zwaar onderdeel. Het stuurt, maar interessant is hoe je daar mee omgaat. Dat geeft de film ook een meerwaarde.

Robbie Muller heeft voor Lars von Trier's ooit met 100 DV camera's gedraaid. Heb je hem benaderd voor advies?

Nee, eigenlijk niet.

Behalve de 'obvious' verschillen met hoe je gewend zal zijn te werken, welke problemen ben je tegen gekomen in de voorbereiding: wat zijn enkele van je belangrijkste beslissingen geweest?