Hoe een commercial zich vermomd als een speelfilmtrailer om documentaires te verkopen.

Sinds vorige week draait in het voorprogramma van alle bioscopen de trailer van de nieuwe film van Mike van Diem (Karakter) met Sylvia Hoeks (Tirza) in de hoofdrol, althans zo lijkt het even. Geheel volgens de regels met een PG13 goedkeuring wordt een strak gesneden, Amerikaans aanvoelende trailer over je uitgestort. Voor wie het nog niet gezien heeft;

{youtube width="500" height="310"}keEG0wsumJ8{/youtube}

Pas aan het einde van de trailer verandert de boodschap; hartstikke spannend, maar is het originele verhaal niet veel spannender? Komt dat zien op het documentaire festival IDFA.

Eind augustus werd ik gebeld of ik de nieuwe IDFA commercial wilde draaien met Mike van Diem als regisseur. Twee jaar geleden heb ik ook de eerste reeks ‘de werkelijkheid verzin je niet’ gedraaid, eveneens geregisseerd door Mike van Diem. Die films waren zeer succesvol, bekroond met lampen en zelfs een bronzen leeuw in Cannes. Leuk om te doen, goede scripts en natuurlijk bedoeld voor het grote doek, wat ook niet vaak voorkomt. Nadeel is dat voor dit soort producties vrijwel geen budget is; de fee bestaat uit een paar vrijkaartjes voor het festival.....

Ook qua apparatuur is dat altijd lastig, maar nou ben ik in de gelukkige omstandigheid dat ik een eigen apparatuur verhuurbedrijf heb. En het is een goede gelegenheid om nieuwe apparatuur en workflows uit te testen.

De keuze voor de apparatuur was nog niet zo eenvoudig. We moesten een enorme hoeveelheid lokaties draaien (>30!); de lengte van trailer is 100 sec, en dat gesneden in het tempo van een trailer. We hadden drie draaidagen, twee in Amsterdam, en 1 dag in Warschau, voor de exterieur locaties en de metro. Met een ‘hit and run’ stijl in gedachten, en transport naar Polen, was het idee om op een Canon 1D met Zeiss Compactprimes te draaien, met een 7D als backup en second-unit. De ‘look’ van HDSLR materiaal vind ik wel bijzonder, en de lichtgevoeligheid van de 1D (tot 3200ASA geen korrel), en dat je met een compacte, lichte set  toe kan leek me hier zeer toepasselijk. Mijn grote vraag was wel of dat materiaal overeind zou blijven op een groot scherm.

En toen kwam de Alexa. Dat leek me veel beter eigenlijk, en ik was zeer benieuwd hoe dat in filmprint eruit zou zien. Uiteindelijk hebben we in Amsterdam met de Alexa gedraaid, maar omdat het transport te duur werd, in Polen toch op de 1D.

Het camerapakket zag er als volgt uit;

ARRI Alexa, ingesteld op Prores4444 met Log-C gamma

Zeiss T2 primes 16 t/m 180mm,

14mm Ultraprime

Sachtler V20 statief (vanwege het lage gewicht)

Eurogrip dolly met luchtbanden en rails

17inch Macbook en extra harddisk voor backup

Canon 1Dmk4

Zeiss Compact primes 18-85mm

Canon 70-200mm 2.8

TVlogic 7inch monitor

Vocasrig met Arri Followfocus en Mattebox

Sachtler V18

Canon 7D met 16-35mm 2.8

Het lichtpakket moest natuurlijk aan de zelfde eisen voldoen; compact, snel te plaatsen en gratis. Mijn voorkeur was kinoflo’s, liefst ook 8-banks, en een paar kleine HMI’s, max 2500 zodat we geen generator nodig hadden. En een rookmachine om atmosfeer te maken. Via Erno Das kregen we een gloednieuwe (kleine) lichtbus, met alles waar ik om gevraagd had.

Voor Polen heb ik een  set 1x1 Litepanels meegenomen, en een set Litepanel mini’s. Dat kon allemaal op accu voor optimale flexibiliteit. En een reflector, alles uit eigen winkel.

En dan de crew, omdat het een freebee was in een hele drukke periode, kreeg ik iedere dag andere belichters en assistenten, die zich allemaal met veel energie en aanpassingsvermogen stortten op de bergen shots die Mike en ik verzonnen.

Mike en ik hadden bedacht dat dit alleen zou kunnen werken bij een snelle montage, veel shots en beweging. Het moest eruit gaan zien als een fijne Amerikaanse thriller, voor de vrijdagavond. Een camerastijl zoals in de Bourne Identity was het idee - toen we nog alles op de 1D zouden draaien - zodat de eventuele scherpte problemen van de camera niet op zouden vallen. Met de Alexa konden we dat idee weer een beetje terugschroeven. Mijn lichtplan was om veel tegenlicht te gebruiken, waar mogelijk met bestaand licht. En een beetje rook toevoegen.

Vanwege de drukte in de draaiperiode was het erg moeilijk om de enorme hoeveelheid locaties te zoeken en te regelen. De productie heeft geprobeerd om alle locaties in een  straal van 2km te regelen en dat is hen nog gelukt ook. De eisen die Mike en ik stelden waren niet gering; om zoveel mogelijk bestaand licht te kunnen gebruiken moesten er grote ramen zijn. En de locaties moesten met een minimum aan art direction zijn te gebruiken. O ja, het moest ook nog lijken alsof het ergens in een voormalig oostblok land was.

Bij de meeste shots staan inderdaad maar 1 of 2 lampen, uitzondering zijn de autoshots; om een beetje licht in zo’n moderne chique auto te krijgen moet je toch de hele bus uitpakken. Kleine raampjes, enorme spiegels en hoofdsteunen en niet te vergeten; alle ramen zijn zwaar getint.

De Alexa was echt een genot om mee te werken. Zo’n beetje nieuw uit de doos had ik nog wel de nodige kinderziektes verwacht -we zijn toch allemaal geconditioneerd geraakt door die vorige digitale camera- maar het functioneerde allemaal probleemloos. Ik had de camera ingesteld op log-C. Je  krijgt dan een heel zacht, licht ontkleurd plaatje, maar in de kleurcorrectie heb je dan de meeste informatie in je materiaal. 14 stops, wauw. De monitor uitgang en de viewfinder kunnen het signaal met een LUT (lookup table) weergeven, zodat je toch naar een normaal beeld kijkt. Ook kun je framelijnen meesturen, in ons geval nuttig omdat we kadreerden voor 2.35:1.

De zoeker is ook een grote stap voorwaarts; helder, goede kleurweergave, en wat heel handig is, hij heeft een instelbaar whitepoint. Dat wil zeggen dat je in een kunstlicht situatie de kleurtemperatuur van je VF kunt aanpassen naar 3200K. En dat zorgt dat je niet naar een ‘blauw’ plaatje kijkt als je je oog op de zoeker legt. En het lichtniveau is dimbaar, vooral praktisch bij 1600 ASA.

Wat ik veel heb gebruikt is de mogelijkheid om de ASA instelling van de camera te veranderen, heel simpel via het menu in de zoeker. Scheelt een hoop gedoe met ND’s steken, al schijnt het toch wat verschil op te leveren in de grading als je zo te werk gaat, hoorde ik op de ALEXA-dagen. Ik heb er niets van gemerkt.

Vanwege de snelheid en beperkte ruimte heb ik ook een deel vanaf de schouder gedraaid. Het is een zware camera, maar hij ligt prettig in balans en het zwaartepunt ligt laag zodat hij stabiel ligt, geen gewiebel op de horizon.

Omdat de camera zo klein is, kon ik ook uit de voeten met een kleine dolly, de Eurogrip, wat een soort verbeterde startrack is. Ik heb een paar rijers op luchtbandjes, en 1 lange exterieur op rails kunnen maken.

Omdat de Alexa (nog) geen mogelijkheid heeft om shots terug te kijken op de camera, heb ik ieder shot als een ‘gatecheck’ terug gekeken op mijn macbook 17’. dat is de enige macbook waar nog een expressport opzit, waar je direct de SxS kaarten in kunt stoppen. Het is een hele snelle poort, je kaartje is in een mum van tijd gekopieërd, en is dan realtime fullres terug te kijken in het originele formaat. Aan het einde van de dag werden alle kaartjes naar twee harddisks gekopieërd, 1 voor de montage en 1 voor backup.

Op de laatste dag in Amsterdam eindigden we in de Lutherse kerk (aan het Spui, onderdeel van de Universiteit). De lichtploeg moest wrappen, en wij hadden nog een shot nodig van een professor. Boven in de (ex)kerk was een soort balkon met enorme ramen Daar hebben we alsnog kunnen draaien in het vallende duister, met de man half silhouet tegen de ramen. Dan zie je dat 1600 ASA prettig is. Het is wel het punt waar de camera beduidend meer ziet dan je ogen, Mike moest op de monitor de acteur beoordelen.

De volgende ochtend zijn we vertrokken naar Polen, waar we een lineproducer hadden die al heel wat voorbereidend werk had gedaan. Met een bus zijn we locaties gaan scouten om de volgende dag het programma te kunnen halen. Dan zie je hoe slim het was dat alle locaties in Amsterdam op loopafstand waren; we merkten meteen dat de locaties die op foto waren uitgezocht veel te veel verplaatsingen opleverden. Ook daar hebben we vervolgens geïmproviseerd met locaties ‘om de hoek’.

Wel wennen als je plotseling je echte camera kwijtraakt en met een fototoestel aan de gang moet. Afkijk is een probleem (je venster valt uit als je een monitor aansluit), en kadreren op 2.35 zonder vaste framelijnen valt ook tegen. De gevoeligheid van de camera is wel bijzonder. ‘s Avonds draaiden we een teleshot langs een drukke weg, en in een metrostation, lichtniveau is nooit een probleem. 2010, het jaar dat het nooit meer donker werd....

In het menu van de 1D heb ik de instellingen wat aangepast, minder contrast, kleur en vooral minder (nep)scherpte.

De combinatie met de Zeis CP’s is fantastisch, prachtige lenzen en geen gedoe met adapters en vertandingsringen. Bij elkaar is het een zeer compact setje en daar hebben we dankbaar gebruik van gemaakt; in de metro, op een uitzichtpunt (dat zijn veel treden met een normaal camerapakket), ik stond op een gegeven moment zelfs midden in een werkend restaurant met camera en statief shotjes te stelen van onze acteur die verderop aan een tafeltje zat. De dag eindigde met een zoektocht naar een goede spiegel voor het eindshot van de trailer, waar Sylvia in een avondjurk met verwoeste make-up staat. Bedacht op een mooie ruime hotelkamer, viel ons hotel toch in een iets andere categorie. Uiteindelijk bleek er onder het hotel een discotheek te zijn met een ruim damestoilet. Met behulp van de Litepanels kreeg dat de juiste uitstraling.

Ondertussen was in Amsterdam de montage al begonnen. De editor had in FCP een lut over het log-C materiaal gelegd, zodat er een normaal beeld te zien was op de monitor. We hadden (zoveel mogelijk) met een slate/klap in beeld gedraaid voor de sync, ook voor de 1D, die heeft namelijk geen tijdcodespoor.

De online post is gedaan bij Hectic Electric en AVP. Hectic deed de effectshots; reflectie in autoruit, de flashframes met ingetekende skeletten. Sylvia die aangereden wordt door de BMW was een locked-off camera waarbij we eerst de BMW lieten stoppen met gierende remmen, en toen die eenmaal op de juiste plek tot stilstand was gekomen hebben we de auto weer weggehaald en Sylvia laten rennen. Hectic heeft dat in elkaar gepoetst. Bij AVP gebeurde de conform en de grading, op de Scratch. Dat was leuk, het Alexa materiaal kun je alle kanten opduwen, fijn om wat te kunnen. De verassing wat mij betreft lag meer bij het 1D materiaal. Bij de zonnige exterieurs in het begin van de film bleek zelfs in de luchten nog genoeg doortekening aanwezig. Wat wel een probleem was waren de TL’s in de metro. Ook 1D materiaal, maar als je de huidtonen neutraal wilde maken (groen eruit) bleef er echt niets over, geen enkele ruimte. Uiteindelijk zit er een behoorlijk groot verschil in kwaliteit tussen de Alexa en 1D shots, ook in scherpte. Ik zou bijna zeggen, gelukkig. En in dit geval komen we er mee weg door het hoge tempo van de shots.

Cineco heeft het negatief en de prints gemaakt, de AP was meteen goed. Calibratie tussen posthuis en Lab wordt steeds beter.

Niet gebruikelijk voor een commercial, maar in dit geval zou je toch een aftiteling wensen. Daarom hieronder de crewlijst, allemaal mensen die voor een vrijkaartje een topprestatie hebben geleverd.